Om daar goed antwoord op te geven is het belangrijk om bij de aanleiding te beginnen. In oktober van 2024 besloot de gemeenteraad van Apeldoorn om hotel Oranjeoord in Hoog Soeren te kopen voor 3.6 miljoen euro. Met de aanschaf kon de gemeente ongeveer 120 vluchtelingen uit Oekraïne opvangen. Ook voor de ChristenUnie was dit een belangrijke doelstelling: We willen niet alleen aan onze wettelijke taak voor opvang voldoen, we willen ook gastvrij zijn voor mensen in een kwetsbare en onzekere tijd.
Een aantal maanden na de aanschaf van het hotel wordt duidelijk dat de staat van het pand zowel in juridische zin, als in bouwtechnische zin niet voldoet. Essentiele natuur en bouwvergunningen uit het verleden blijken niet in orde, en ook de brandveiligheid voldoet niet. Er ontstaat een juridisch verschil van inzicht tussen de verkoper en de gemeente over de vraag wie daar verantwoordelijk voor is. De gemeente heeft het pand ‘as-is’ aangekocht, maar de verkoopdocumenten bleken tegelijkertijd onwaarheden te bevatten. Hoe nu verder?
Voor raadsleden moeten die juridische vragen primair voer voor juristen blijven. Wij kijken naar het politiek bestuurlijke proces. Is het besluit tot aanschaf in 2024 zorgvuldig genomen? Is het college zorgvuldig geweest in de voorbereiding en in de informatievoorziening naar de raad? Om een antwoord te kunnen geven op die vraag heeft zijn er in de afgelopen weken ongeveer 200 interne en niet openbare documenten, openbaar gemaakt. Ambtenaren hebben een interne review geschreven over het aankoopproces.
Uit deze stukken komt het beeld naar voren dat de ambtelijke organisatie in 2024 onder grote tijdsdruk een voorstel voor het college en de gemeenteraad heeft moeten maken. Op verschillende momenten hebben belangrijke kritische ambtelijke geluiden het college niet bereikt. Op vragen vanuit de gemeenteraad voor de aanschaf van het hotel, onder andere op het punt van stikstof en vergunningverlening werd ambtelijk gewaarschuwd, maar bracht het college deze risico’s niet volledig bij de raad. Daardoor ontstond een te positief beeld over de toekomstige mogelijkheden van hotel Oranjeoord.
Als gemeenteraad en raadslid mag je erop vertrouwen dat de informatie die je ontvangt vanuit het college volledig is en klopt. Uit het debat bleek als snel dat het college spijt heeft van de gevoerde werkwijze. Voor de ChristenUnie is er ook geen enkele twijfel op de oprechtheid of intenties van het gemeentebestuur. Ja er zijn fouten gemaakt, maar de raad is nooit bewust verkeerd of onvolledig geïnformeerd.
Toch hebben we een motie van afkeuring ingediend. En daarmee zeggen we: Er zijn fouten gemaakt die niet gemaakt mochten worden. Het college had scherper kunnen en moeten zijn op de risico’s die vooraf bekend waren en de bestuurlijke druk die werd opgelegd, waardoor er besluitvorming heeft plaatsgevonden zonder volledig beeld van de technische en juridische staat van het hotel.
Een motie van afkeuring is dus een gele kaart. Nu is het belangrijk om de lessen die we kunnen leren ook te borgen in het gemeentehuis, en zo snel als mogelijk te regelen dat we in hotel Oranjeoord gastvrij kunnen zijn voor de mensen die onze hulp echt kunnen gebruiken.
