Voorjaarsnota: er gaat veel goed, maar er blijven wensen

Voorjaarsnota 2017 Doorbraaknotadonderdag 01 juni 2017 19:24

Donderdag 1 juni worden de Algemene Beschouwingen op de Voorjaarsnota gehouden. Hieronder de bijdrage die Roelof Veen namens onze fractie hield.

Introductie

Terwijl wij vanavond in Apeldoorn de voorjaarsnota bespreken en de lijnen voor de komende jaren uitzetten, verkeert politiek Den Haag in een impasse. De eerste ronde van de formatie is vastgelopen in geweigerde concessies, weigering tot onderhandelen en gevraagde concessies vooraf. Een ervaren zwaargewicht  mag nu  de impasse doorbreken. Dat gaat anders dan bij ons drie jaar geleden. Ook wij hebben onze zwaarwegende onderwerpen. Soms kom je ergens met elkaar niet uit. Zo ligt er een voorstel voor aanpassing van ons casinobeleid waar onze fractie absoluut tegen is. Toen dit college in 2014 aantrad, was in de twee jaar daarvoor een begin gemaakt met financieel herstel, maar moest de uitvoering grotendeels nog plaatsvinden. Bij de voortzetting van dat herstelbeleid zijn we de laatste paar jaar geholpen zijn door de aantrekkende economie. De begrotingstekorten veranderen in overschotten, de schuldquote wordt lager en het Grondbedrijf is financieel op orde. Hiermee complimenteren we graag ons College. Voorzichtigheid blijft geboden, want niet elke kabinetsformatie loopt uit op extra geld in het gemeentefonds. Ten behoeve van het financieel herstel is heel nadrukkelijk een onderscheid gemaakt tussen taken die al dan niet als kerntaak gelden. Onze fractie heeft altijd benadrukt dat dit een principiële, geen opportunistische keuze mocht zijn. Als je een taak geen kerntaak vindt, verandert dat niet met de inhoud van onze portemonnee.  Dat opportunisme leidt bij burgers tot onbegrip en voedt de boosheid tegen de overheid. Hier gaat het om onze betrouwbaarheid. Wij willen graag een gemeente zijn waar het goed wonen is. Comfortabele gezinsstad is daarvan een mooie omschrijving. Uit onderzoek blijkt dat mensen rust waarderen boven gejaagdheid. Daarom zijn dorpsbewoners gemiddeld gelukkiger dan stedelingen.  

Financiën

Bij de behandeling van de mpb 2017-2010 hebben we uitgebreid gesproken over de jaarlijkse stijging van de OZB: moet dat met de inflatie of met de macronom. Het verschil tussen beide heeft groot effect  op onze financiën. Wij vinden niet dat de overheid beter dan de burger zelf het geld kan uitgeven. Daarom willen wij voorzichtig zijn met belastingheffing. Voor onze taken vragen we belasting aan onze burgers, maar het is goed om permanent kritisch te kijken naar onze uitgaven. Ook bij nieuwe uitgaven moeten we  maatschappelijk nut afwegen tegen geld. Waarom zouden we bijvoorbeeld bij extra geld voor evenementen niet afspreken dat voor elke gemeentelijke euro, minstens eenzelfde bedrag uit particuliere bronnen moet komen? Als zaken belangrijk zijn voor Apeldoorn, kunnen we daarvan ook bedrijven en particulieren overtuigen. Een overheid die te veel wil, schept te hoge verwachtingen en baart teleurstelling. Het is goed dat het College werkt aan uitbreiding van de eenheid Financiën & Control. Vergelijking met andere gemeenten laat zien dat onze bezetting krap is. Hetzelfde hebben wij vorig jaar geconstateerd door de late verschijning van de begrotings- en verantwoordingsstukken voor de Raad. Of de voorgestelde uitbreiding voldoende is, zal moeten blijken.

Communicatie

Heldere communicatie is van groot belang. Soms moet je snel reageren op misvattingen, omdat een verkeerd beeld zomaar ontslaat.  Worden onze brieven begrepen? Is onze informatie goed te vinden? In hoeverre is de vaak geconstateerde en blijkbaar groeiende laaggeletterdheid het gevolg van een groeiende kloof tussen hoog opgeleiden die brieven schrijven en laaggeletterden die ze wel kunnen lezen, maar niet begrijpen?  Houden we ons aan afspraken, ook als het om termijnen gaat? Het feit dat wij als gemeente werken met belastinggeld, moet ons brengen tot maximale zorgvuldigheid en openheid. Op kritische geluiden moeten we zuinig blijven, ook als ze ons irriteren.  De AZC-discussie even als voorbeeld. Eén onbenullige uitspraak vanuit het COA en de hele wijk staat op stelten. Zo snel gaat het mis. Wij hebben ons steeds positief opgesteld tegenover de komst van een AZC. Tegelijk willen wij dat er zorgvuldig wordt omgegaan met de belangen van de omwonenden. Bij problemen moeten we deze benoemen en zo mogelijk oplossen, maar zeker niet wegkijken, want dat vergroot het probleem. Overigens krijgen we hier bijna de indruk dat de discussie heftiger wordt naarmate de ingebruikname langer wegblijft. Contacten zijn voorwaarde voor communicatie. Er is echt hard gewerkt aan de klantvriendelijkheid van het stadhuis. Prima idee om bij de verbouw van het stadhuis ruimte te creëren voor flexplekken van derden. Het brengt ons contacten die ons functioneren als gemeente weer ten goede komen.

Trends

We leven in een tijd van snelle technische ontwikkeling. Mede daarom komt er steeds meer aandacht voor levenslang leren. Dat leren heeft vaak een individueel karakter. Voor hoogopgeleiden, zal dat veelal geen probleem zijn. Wat moeten degenen die niet in staat zijn zelf de regie over die ontwikkeling te houden? Dit punt speelt zowel bij onze eigen medewerkers, als ook in de arbeidsmarktregio. Veel aandacht is er voor techniek en dat is logisch. Wie had 20 jaar geleden het huidige gebruik van de mobiele telefoon kunnen voorzien, of de ontwikkeling van robots? Tegelijk is het nodig om overal oog te houden voor de menselijke maat. Denk aan de roep om de wijkverpleegster. In Leidschendam worden bezoekers door een robot begroet. Willen we dat? De vraag is niet alleen of techniek overal mensen zou kúnnen vervangen, maar ook of we dat moeten willen. Tegelijk moet bijna iedereen deze technieken leren gebruiken.

Wonen

Een van de duidelijkste verbeteringen sinds 2012 is het weer aantrekken van de woningmarkt. Terwijl we in de afgelopen jaren steeds minder woningen nodig leken te hebben, met duidelijke effecten op ons Grondbedrijf, moeten we nu denken aan het bouwen van meer huizen dan we dachten. Dat betekent ook dat daarmee een deel van onze verliezen op de grond kan worden goedgemaakt. Omdat we nog voldoende voor woningen bestemde grond bezitten (Zuidbroek, binnenstedelijk), is het inzetten van nieuwe gebieden nu niet aan de orde. Het gebied ten zuiden van de A1 is voorlopig ongeschikt vanwege de eigendomssituatie. Er is nu geen reden om daar ons bezit uit te breiden. Dat neemt niet weg dat we zoveel mogelijk moeten bouwen om aan de vraag te voldoen, ook zeker starters- en zorgwoningen. De wachtlijsten blijven te lang. Op dit moment is bouwen voor de leegstand absoluut niet aan de orde en onze fractie wil dat graag zo houden. Wij vinden echter de huidige wachtlijsten te lang. Daarom blijven we pleiten voor het zo snel mogelijk bouwen van wat we volgens de provincie mogen bouwen. Daarbij past het niet dat plannen eindeloos blijven liggen: bouwen of titels afstaan. Goed dat daaraan nu gewerkt wordt. Niemand kan wonen in goede voornemens. Tegelijk moeten we blijven aandringen bij de provincie op meer bouwcontingent voor Apeldoorn, gezien de werkelijke  vraag. Hierbij steunen we het collegebeleid van harte. De bouwplannen voor Westpoint, TNO-locatie, Havenpark en Centraal Beheer zijn goede voorbeelden van binnenstedelijk bouwen.  Het is mooi dat ook Westpoint alsnog van de grond lijkt te komen. De supermarkt was niet ons ideaal, maar op dat moment was het de enige reële mogelijkheid. Bij onze bouwplannen is groei van het inwoneraantal geen doel op zich. Dat we 1% gemeente zijn, is een constatering, geen groeinorm.

Ruimtegebruik

Het is inmiddels wel duidelijk geworden dat er groot onderhoud nodig is aan bestaande wijken. Daarbij krijgt ‘De Maten’ veel aandacht. Het plan om relatief klein te beginnen en leerervaringen in het vervolg te verwerken, lijkt ons goed. Daarbij is het overigens niet nodig om alles zelf te verzinnen. Ervaringen van elders kunnen we ook gebruiken. We zijn blij met de extra aandacht voor groen en blauw in de stad. Het voegt echt kwaliteit toe aan de leefomgeving. Leegstaand vastgoed is slecht voor de stad (ook voor de dorpen trouwens). Als ons winkelgebied te groot is kan ook uit krimp iets moois ontstaan. Wij moeten als gemeente het initiatief nemen om het winkelgebied in te krimpen en de ruimte anders in te vullen. Dat betekent overigens niet dat de rekening ook bij ons moet komen.

Wensen

Vorig jaar hebben wij om geld gevraagd voor verkeersveiligheid rond scholen. We krijgen signalen dat er wel aandacht is voor de directe omgeving van de scholen, maar minder voor de routes naar die scholen toe. Graag zien wij de motie zo uitgevoerd, dat die routes zo goed mogelijk worden meegenomen. Daarbij moet wat ons betreft de uitvoering robuust zijn, om daarmee toekomstbestendigheid te zijn. Fietsverkeer en fietssnelwegen krijgen gelukkig veel aandacht. Na de discussie over de fietsroute over de Zonnewende dan wel de Veenhuizerweg, staat nu de route naar Epe ter discussie. Het is goed dat de Raad hier aandacht aan geeft, omdat het ons in elk geval de kans geeft de argumenten voor en tegen te gaan wegen. Ook bij Teuge zullen we steeds weer de afweging hebben te maken tussen het economisch belang van het vliegveld en de belangen van de burgers. Bij deze en andere gevoelige onderwerpen (denk ook aan de windmolens) is het zaak onze beelden op feiten te baseren, pas daarna te komen tot een oordeel en een besluit. Zorgvuldigheid levert ons betere besluiten op.  Bij ‘Jeugd op gezond gewicht’ lijkt de nadruk te liggen op overgewicht. Begrijpelijk vanuit de maatschappelijke ontwikkeling, maar voorlopig is juist onder jongeren ondergewicht als gevolg van een overdreven slankheidsideaal een even groot probleem dat evenveel aandacht vraagt.

Duurzaamheid

Twee weken geleden discussieerden we met elkaar over duurzaamheidseisen aan nieuwbouw. Hoe weeg je de extra kosten van de nieuwste en nog komende eisen af tegen de relatief snelle veroudering ten opzichte van latere bouw? Met ons eigen vastgoed geven we het goede voorbeeld. Daarnaast is het van belang dat onze inwoners geholpen worden hun deel te doen. Het gaat er niet om dat de gemeente betaalt, maar wel dat de gemeente de weg helpt vinden. Mensen willen vaak wel, maar het is ingewikkeld.

Tot slot

In deze voorjaarsnota komt veel aan de orde. Veel gaat er goed, maar er blijven wensen. We beseffen heel goed  dat een rem op belastingverhoging, ook onze uitgaven beperkt. Dat aanvaarden we. Wij wensen bij de verdere besluitvorming, de formulering en de uitvoering van het beleid graag onze collega’s, ons college en onze medewerkers Gods zegen toe.

(De voorjaarsnota 2017 zelf is hier te vinden)

« Terug